Teknoloji Bağımlılığından Nasıl Korunabilirsiniz?

Psikolog Esra Akbunar

Teknoloji Bağımlılığından Nasıl Korunabilirsiniz?

Psikolog Esra Akbunar

Medya Keşan
Medya Keşan
04 Haziran 2020 Perşembe 10:54
174 Okunma
Teknoloji Bağımlılığından Nasıl Korunabilirsiniz?

Bağımlılık, bir madde ya da davranışı kullanmayı bırakamama veya kontrol edememe şeklinde tanımlanabilmektedir. Bağımlılık denince aklımıza ilk olarak sigara, alkol, uyuşturucu gibi maddeler gelse de, fiziksel bir maddeye dayanmayan, davranış tabanlı televizyon, teknoloji, internet, alışveriş bağımlılığı gibi bağımlılıklar da yaygınlaşmıştır.  Bir davranışa bağımlı olup olmama durumu, yokluğuna ne kadar tahammül edebildiğinize yani tolerans düzeyinize ve hissettiğiniz yoksunluk belirtilerine (huzursuzluk, kızgınlık gibi) bağlıdır.  

  İnternet bağımlılığı genel olarak, internet başında uzun zaman geçirme ve interneti kullanmayı kontrol edememe, sürekli olarak interneti düşünme, istenilen keyfi almak için giderek daha fazla oranda internet kullanma ihtiyacı şeklinde ifade edilmektedir. Bilinçsiz ve aşırı kullanımı psikolojik, sosyolojik ve fizyolojik sorunları beraberinde getirmektedir. Psikolojik etkileri kişinin zamanla kendini ifade etme becerisinin sadece sanal ortamda sınırlı kalmasına, içedönüklük eğiliminin artmasına, yalnızlık hissinde hemen telefona sarılmasına ve uzun vadede depresyona kadar sebep olabilmektedir. Sosyolojik etkilerinde ise sosyalleşme ihtiyacından bahsedilebilir, sosyalleşme ve bazı gruplara dahil olma internet kullanımının önemli amaçlarından biridir. Ancak bunu sürekli hale getirmek, zamanla yüz yüze arkadaşlık ve aile ilişkilerinin zarar görmesine ve zamanın boşa harcanmasına sebep olabilir.  Özellikle son aylarda geçirmiş olduğumuz pandemi süresince sosyalleşme ihtiyacımızı hep sosyal ağlar yoluyla gidermemiz, bu bağımlılığa daha yatkın olmamıza sebep olabilir. Fizyolojik etkisi ise uzun süre bilgisayar başında oturarak vakit geçirmek uyku sorunlarına, göz kurumasına, beden duruşunun değişmesine, omurganın zarar görmesine sebep olabilir, ayrıca hareketsizlik obeziteye de yol açabilir

   Telefonlar hayatımızın büyük bir parçası haline geldi, uyandığımızda elimize ilk aldığımız nesne telefon, uyumadan önce de son kez zaman geçirmek istediğimiz nesne yine telefon oluyor, tuvalette, yemekte, arkadaşlarımız ile sohbet esnasında bile telefonla ilgileniyoruz. Sosyal medyadaki beğenilerimiz kendimizi ne kadar değerli hissettiğimiz ile ilişkili hale geldi, çok etkileşim almakla ödülleniyor, az etkileşim almakla cezalandırıyoruz kendimizi. Muhtemelen çocukken ailemizden göremediğimiz takdir, öğretmenimizden alamadığımız ‘Aferin’, sürekli eleştirilen yanlarımız, sosyal medyada kendi yarattığımız benlik ile yanıt buluyor. Şimdilerde ise ne yazık ki, aileler küçük çocuklarını oyalamak için bunu kullanıyor, mama sandalyelerinde telefon bölümü üretilir oldu. Özellikle küçük çocukların dil gelişimi, aileyle kurduğu ilişki ve gelecekte kuracağı ilişkiler açısından bu durum çok büyük risk teşkil ediyor. Peki, bu durumu düzeltebilmek için neler yapabilir, teknoloji bağımlılığının önüne nasıl geçebilirsiniz?

   Yalnızlığınızı ve can sıkıntınızı gidermek için, arkadaşlarınız ile aktiviteler planlayabilirsiniz, evdeyken ise kitap okumak, boyama yapmak gibi hobiler edinebilirsiniz. 

Kontrollü bir şekilde kullanın, kullanımınızı sınırlayın. Bunu desteklemeniz için günlük kullanım miktarınızı gösteren ve  aştığınızda bildirim gönderen mobil uygulamalardan edinebilirsiniz.

Telefonunuzu, bilgisayarınızı gün içinde ara ara uzak bir yere şarja takın, ne kadar az erişebilirseniz, süreniz o kadar azalır. 

Evde sürekli televizyon açık olmasın. İzlemediğiniz halde arka planda sürekli sese ve görüntüye maruz kalmak zihni yorar.

Çocuğunuz için bir oyalama aracı olarak kullanmayın, haftalık kullanım çizelgesi belirleyin, birlikte planlama yapın. Çocuklarınızı yetenek ve ilgi alanlarına göre spor ve aktivitelere yönlendirin. Yapmayı isteyip de fırsat bulamadığı faaliyetleri bir deftere yazmasını sağlayın. İnternet kullanmak için yoğun istek duyduğunda yazdıklarından birini yapmasını isteyin. Bir yetişkin olarak çocuğunuza bu yönde etkili rol model olun, öncelikle kendi kullanımınıza da dikkat edin Çocuklar ebeveynlerinin söyledikleri yerine yaptıklarını yapmaya meyillidir. Kendi internet kullanım alışkanlıklarınızı gözden geçirip, davranışlarınızın ona olumsuz örnek olup olmayacağını inceleyin.

Yorumlar

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol