Mustafa Kemal Atatürk’ün Keşan Ziyaretinin yıldönümünde kendisini analım
Tarihe Işık Tutan Bir Askerî Temas
ERDOĞAN DEMİR-ÖZEL
Mustafa Kemal Atatürk’ün, Kurmay Albay rütbesiyle 14 Şubat 1916 yılında Keşan’a gerçekleştirdiği ziyaret, Çanakkale Savaşları sonrasında üstlendiği 16. Kolordu Komutanlığı görevi kapsamında gerçekleştirdiği önemli askerî temaslardan biri olarak tarihteki yerini koruyor.
Cevdet Cantürk’ün gazetemiz Yazı İşleri Müdürü Erdoğan Demir’e aktardığı bilgilerde Atatürk’ün Keşan’a ziyareti bugüne kadar hiç gündeme gelmemiş neredeyse unutulmuştu.
Mustafa Kemal, 1915 yılında Çanakkale Muharebeleri sırasında gösterdiği üstün askerî başarılarla tarih sahnesine çıkmış, dünya savaşının seyrini değiştiren komutanlardan biri olmuştu. Önce Arıburnu, ardından Anafartalar Cepheleri’nde düşman ilerleyişini durdurmuş, İstanbul’un işgal edilmesini engellemişti. Bu başarıları nedeniyle kamuoyunda “Anafartalar Kahramanı” olarak anılmaya başlanmıştı.
Anafartalar Cephesi’nin kapanmasının ardından Mustafa Kemal , 19 Ağustos 1915 tarihinde resmen 16. Kolordu Komutanlığına atanmıştı. Ancak Çanakkale Cephesi’nden fiilen 10 Aralık 1915 tarihine kadar ayrılmamış ve bu süre boyunca Anafartalar Grup Komutanlığı görevini sürdürmüştü. Rahatsızlığı nedeniyle bir aylık istirahatin ardından İstanbul’a dönen Mustafa Kemal, Beşiktaş’ta annesi ve kız kardeşiyle vakit geçirmişti.
“VATANIM TEHLİKEDE” SÖZLERİYLE GÖREVE HAZIRDI
Mustafa Kemal , cephe dışında kalmaya razı olmadığını, yaveri Cevat Abbas Bey’e söylediği şu sözlerle açıkça ifade etmişti:
“Vatanım tehlikede! En ufak bir müfreze kumandanlığı verirlerse kabul edeceğimi söylersin.”
Bu kararlılığın ardından Harbiye Nezareti’nden izin alarak 11 Ocak 1916’da İstanbul’dan ayrılmış, Sofya’ya gitmişti. Kısa süre sonra, daha önce ataması yapılmış ancak fiilen gerçekleşmeyen 16. Kolordu Komutanlığı görevi, 16 Ocak 1916 tarihinde kendisine telgrafla bildirilmişti. Mustafa Kemal, böylece Edirne merkezli 16. Kolordu’nun komutanı olarak görevine resmen başlamış oldu.
KEŞAN ZİYARETİNİN STRATEJİK ÖNEMİ
Mustafa Kemal’in 14 Şubat 1916 yılında Keşan’a gelişi, askeri açıdan son derece önemli bir ziyaretti. Keşan’a geliş amacı; burada bulunan 2. Ordu Karargâhı’nı ziyaret etmek, Ordu Komutanı Vehip Paşa (Kaçı) ile askerî koordinasyon, denetleme ve savunma planları üzerine görüşmeler yapmaktı.
Bu ziyaretin bir diğer önemli yönü ise, 19. Tümen’in Çanakkale Cephesi’nden ayrılarak Keşan’a ulaştığı günlerle örtüşmesidir. Bilindiği üzere Mustafa Kemal, Çanakkale Savaşları’nın başlangıcında bu kahraman tümenin komutanıydı. 19. Tümen, Çanakkale direnişinin bel kemiği olmuş, Türk askerî tarihinde özel bir yer edinmişti.
Tarihçiler, Mustafa Kemal’in Keşan’a geliş nedenlerinden birinin de bu seçkin ve kahraman tümeni yeni görevine uğurlamak, askerleriyle yeniden bir araya gelmek olduğu görüşünde birleşiyor. Keşan’da çekilen ve günümüze ulaşan tarihî fotoğraf da, bu anlamlı ziyaretin somut bir belgesi olarak kabul ediliyor.
KEŞAN TARİHİNDE ÖNEMLİ BİR SAYFA
Mustafa Kemal Atatürk’ün Kurmay Albay olarak Keşan’a yaptığı bu ziyaret, sadece askerî bir denetleme değil; aynı zamanda Çanakkale’de kazanılan büyük zaferin ardından Trakya’nın savunmasına verilen önemin de göstergesi oldu. Bu yönüyle Keşan ziyareti, hem Atatürk’ün askerî kariyerinde hem de bölge tarihinin hafızasında önemli bir kilometre taşı olarak değerlendiriliyor.
GAZETEMİZDEN ÇAĞRI
Medya Keşan Gazetesi olarak bu tarihi gerçeğin ortaya çıkmasının ardından ve bu ziyaretin üzerinden 110 yıl geçmesine rağmen Atatürk’ün Keşan’a geliş tarihi olan 14 Şubat 2026 Cumartesi günü Keşan Kaymakamlığı,Tugay Komutanlığı, Keşan Belediyesi ile ADD, tüm kurumlar ve siyasileri bu tarihi günü ölümsüzleştirmek ve her yıl bu günü anmaya davet ediyoruz.
